Oproep: stroomdalflora-inventarisatie

  • Afdrukken
bredeereprijs.jpgInventarisatie van de stroomdalflora na het winterhoogwater van 2011

Na het hoogwater van afgelopen januari zijn wij zeer benieuwd hoe de
flora en fauna hierop gaan reageren. Breidt de grindwolfspin zich uit?
Zijn er nog veel libellen vinden in de plassen in de Millingerwaard?
Gaan plantensoorten als Riempjes, Brede Ereprijs, Veldsalie en
Viltganzerik zich uitbreiden? Om dat laatste te onderzoeken wil de
Florawerkgroep het stroomdalflora-onderzoek uit 2007 herhalen.
Met behulp van de luchtfoto’s die de Flora- en Faunawerkgroep in april heeft gemaakt, hebben we uitgezocht in welke uiterwaarden de meeste zandafzettingen hebben plaatsgevonden. Net als in 2007 willen we iedereen oproepen om in twee weekenden dit jaar onze stroomdalsoorten te inventariseren, en wel het tweede weekend in mei (14 en 15) en het tweede weekend in augustus (13 en 14 augustus). Doel van het onderzoek is een kwantitatief verspreidingsbeeld op te bouwen van een selectie van karakteristieke plantensoorten. Ieders deelname is welkom. Ook later in het seizoen kunnen uiteraard nog gegevens worden verzameld.
Coördinatie van de inventarisatie is belangrijk om te voorkomen dat allerlei dubbel werk wordt uitgevoerd. Door de gebieden vooraf te verdelen kan maximaal resultaat worden geboekt. Daarom willen wij vragen om je vooraf aan te melden als je interesse hebt. Laat weten welk gebiedsdeel je voorkeur heeft. De exacte begrenzing van de deelgebieden en de lijst van deelnemers wordt later op een kaartje aangegeven en toegestuurd. Heb je interesse, geef dan voor 7 mei door welke uiterwaard je wilt bekijken. Doorgeven kan aan flora-coördinatoren Iris Niemeijer ( irisniemeijer xs4all.nl ) of Peter van Beers (petervanbeers hetnet.nl), dus NIET over de Gelderse Poort-mailinglijst. Geef je eerste voorkeur op en evt. een tweede keus. Bij de verdeling van de gebieden geldt: wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Als er meerdere mensen interesse hebben voor een gebied, kunnen die natuurlijk ook samenwerken.

In het rapport ‘De Flora van de Gelderse Poort’ uit 2008 kun je terug vinden wat er destijds gevonden is. Dit rapport is ook te downloaden op onze website. De lijst met plantensoorten van de stroomdalen gebaseerd op eerder gebruikte lijsten (zie tabel 1 in bovengenoemd florarapport). Het verschil is dat we dit keer vooral geïnteresseerd zijn in de soorten van drogere gebieden; de water- en moerasplanten hoeven niet te worden geïnventariseerd (mag natuurlijk wel). Besteed bij de inventarisatie naast oeverwallen en rivierduinen ook aandacht aan droge ooibossen, kribben, struwelen en rivierstranden. Als er een luchtfoto van het gebied is sturen we die mee.

Opzet/instructie
Het accent ligt op een gebiedsdekkende inventarisatie van een groep stroomdalplanten op locatieniveau (vastleggen van coördinaten en aantallen). Een GPS voor coördinatenbepaling is dus erg handig; intekenen op een kaart mag eventueel ook. In principe is het de bedoeling dat waarnemingen worden ingevoerd op Waarneming.nl. Mocht je dat niet willen, dan kun je ze ook invoeren in een Excelbestand. Alle gegevens worden opgenomen in de database van de Flora- en Faunawerkgroep.
Bij invoer in een Excelbestand graag de volgende (kop)gegevens opnemen:

Soort NL / Soort Wet / Aantal exemplaren./ X-coord / Y-coord /
Waarnemer(s) /
Datum / Locatie / Opmerkingen/ Dikte afgezette laag zand

Het is de bedoeling om de aantallen en verspreiding van iedere soort zo exact mogelijk vast te stellen. Als een precieze telling van de aantallen niet mogelijk is, maak dan een zo nauwkeurig mogelijke schatting van de aantallen exemplaren van iedere soort. Je kunt ze desnoods ook weergeven in klassen, dan graag onderstaande klassenindeling aanhouden:
A 1-2
B 3-10
C 11-100
D 101-1000
E >1000

Mocht je twijfelen over de determinatie van een soort, maak dan enkele goede foto’s van de gehele plant, van de bloeiwijze en van andere relevante kenmerken, en zet de foto’s op Waarneming.nl (of stuur ze evt. naar ons). Op speciaal verzoek van Staatsbosbeheer willen we bovendien iedereen vragen om de dikte van het afgezette zandpakket op te meten. Dit gaat het gemakkelijkst met een holle pvc-buis met een (zelfgemaakte) maatlatverdeling. De dikste pakketten zand zijn afgezet om en nabij de Bisonbaai, de Millingerwaard en de Kaliwaal.

Bij het Millingerduin vindt bovendien een onderzoek plaats van studenten van de Wageningse Universiteit (WUR). Zij hebben op het Millingerduin grote bakken geplaatst met een vooraf gewogen en gecontroleerde hoeveelheid zand. Gelieve uit de bakken te blijven.

Naast het inventariseren van de flora, zijn ook alle waarnemingen van (bijzondere) diersoorten in de onderzoeksgebieden interessant voor ons. Deze kun je op dezelfde wijze invoeren op Waarneming.nl of in een Exceltabel zetten.

Mocht je kwetsbare (zeer zeldzame) soorten aantreffen of bijzondere soorten op kwetsbare locaties, scherm deze dan s.v.p. af op Waarneming.nl, als het programma het al niet zelf doet.

De gebiedenlijst
(genoemde toponiemen zijn ook terug te vinden in de inventarisatie-atlas)

- Lentse Waard
- Bemmelse Waard
- Bisonbaai (samen met Iris Niemeijer)
- Byland
- Gendtse Polder (Vossengat)
- Hüthumer Ward
- Klompenwaard
- LobberdenscheWaard
- Loowaard
- Millingerwaard-oost (Waiboerweg tot Colenbrandersbos)
- Millingerwaard-midden (Colenbrandersbos tot Theetuin)
-Millingerwaard-west (Theetuin tot de Beijer). Zie opmerkingen bij de
opzet i.v.m. onderzoek door WUR.
- Salmorth (toestemming vereist)
- Stadswaard
- Vlietberg tot Büchner
- Meinerswijk (tussen spoor en N235)
- Huissense waarden Noord (boven Looveer)
- Huissense waarden Zuid (beneden Looveer tot steenfabriek)
- Pannerdens kanaal (steenfabriek tot Klompenwaard)
- Pannerdense waard
- Uiterwaarden tussen Tolkamer, Spijk en Duitse grens

De Erlecomse Waard/Kaliwaal is al van drie karteerders voorzien.

N.B.: de meeste uiterwaarden in de Gelderse Poort zijn vrij toegankelijk, maar in sommige gevallen is een vergunning of toestemming van de terreineigenaar vereist (o.a. Salmorth).


Namens de Florawerkgroep,

Iris Niemeijer en Peter van Beers